Bilim insanları araştırdı: Radyasyon beyinde Alzheimer’la bağlantılı süreci tetikleyebilir

Bilim insanları araştırdı: Radyasyon beyinde Alzheimer’la bağlantılı süreci tetikleyebilir

ABD’deki Feinstein Tıbbi Araştırma Enstitüleri’nde yürütülen araştırmada, iyonlaştırıcı radyasyonun beyinde Alzheimer hastalığıyla ilişkilendirilen toksik protein yumaklarının oluşumunu tetikleyebileceğine ilişkin bulgular ortaya konuldu.

Bilim insanları, insan sağlığı verileri, laboratuvar hayvanları ve moleküler modelleri içeren 100’den fazla çalışmayı analiz etti. Nükleer santraller ve uranyum işleme tesisleri gibi yüksek kümülatif radyasyon maruziyetinin bulunduğu alanlarda çalışanları inceleyen 18 araştırmanın dahil edildiği meta-analizde, vücuda giren radyasyon dozundaki her 100 milisievertlik artışın demans riskini yüzde 11 oranında yükselttiği belirlendi.

Alzheimer modeli fare ve maymunlar üzerinde yapılan incelemelerde de radyasyona maruz kalmanın beyin dokusundaki tahribatı hızlandırdığı görüldü.

RADYASYONUN BEYİNDEKİ ETKİSİ İNCELENDİ

Araştırmacılar, iyonlaştırıcı radyasyonun hücre DNA’sında hasara neden olduğunu ve bunun beynin bağışıklık hücrelerini harekete geçirdiğini belirledi. Bu süreçte “eCIRP” adı verilen bir proteinin salgılandığı tespit edildi.

eCIRP’nin, beyindeki tau proteinlerinin kimyasal yapısını bozarak nöronların ölümüne yol açan toksik tau yumaklarının oluşum sürecini başlattığı kaydedildi. Proteinin aynı zamanda kronik beyin enflamasyonuna neden olduğu, mitokondrilere zarar verdiği ve yeni nöron oluşumunu baskıladığı belirtildi.

DÜŞÜK DOZLU RÖNTGENLERLE KARIŞTIRILMAMASI GEREKİYOR

Bilim insanları, araştırmada incelenen verilerin günlük hayatta kullanılan standart röntgen gibi düşük dozlu işlemlerden ziyade yüksek kümülatif radyasyon maruziyetine sahip özel gruplardan elde edildiğinin altını çizdi.

Araştırma ekibi, radyasyon kaynaklı bilişsel gerilemenin altında yatan biyolojik mekanizmaların anlaşılmasının koruyucu tıp açısından önem taşıdığını belirtti. eCIRP molekülünün baskılanmasına yönelik yeni tedavi yöntemleri ve biyobelirteçlerin, Alzheimer ve demansın önlenmesi konusunda yeni araştırma alanlarının oluşmasına katkı sağlayabileceği ifade edildi.